Alain Badiou: Για το σύγχρονο σκοταδισμό

Πηγή Μετάφρασης: On Contemporary Obscurantism

Πώς θα έπρεπε να χαρακτηρίσουμε τις εκπληκτικές διανοητικές κατασκευές  που αποτελούν το έργο του Δαρβίνου, του Μαρξ και του Φρόιντ; Δεν αποτελούν  αυστηρά επιστήμες, ακόμα και αν η Βιολογία- συμπεριλαμβανομένης της σύγχρονης Βιολογίας- έχει θεμελιωθεί με βάση τη θεωρία του Δαρβίνου. Δεν είναι σίγουρα ούτε φιλοσοφία,  παρ΄ όλο που η διαλεκτική,  αυτό το παλιό κατά τον Πλάτωνα  όνομα για τη φιλοσοφία, απέκτησε μια νέα δυναμική λόγω του Μαρξ. Η αξία τους δεν μπορεί να περιοριστεί  μόνο στις πρακτικές εφαρμογές τις οποίες έφεραν στην επιφάνεια, ακόμα και αν τα πειράματα επιβεβαιώνουν το Δαρβίνο, ακόμα και εάν η επαναστατική πολιτική προσπαθεί να επιβεβαιώσει την κομμουνιστική υπόθεση του Μαρξ, ακόμα και αν η ψυχαναλυτική θεραπεία τοποθετεί τον Φρόιντ στα όρια της διαρκούς μεταβαλλόμενης επιστήμης της ψυχιατρικής.

Ας τοποθετήσουμε τον «19ο αιώνα» στο χρονικό διηνεκές που ξεκινάει από την Γαλλική Επανάσταση και καταλήγει στη Ρώσικη Επανάσταση. Θα προτείνω να ονοματίσουμε αυτές τις τρεις απόπειρες ιδιοφυών μηχανισμών σκέψης, και να αξιώσουμε ότι κατά μία έννοια, αυτοί οι μηχανισμοί ταυτίζονται με αυτά που έφερε ο 19ος αιώνας , σαν μια νέα δύναμη στην χειραφέτηση της ανθρωπότητας. Μετά το Δαρβίνο , ολόκληρη η κίνηση της ανθρώπινης ζωής και ύπαρξης, οριστικά αποκομμένη από τη θρησκευτική υπερβατικότητα, αφέθηκε στην εμμένεια των δικών της νόμων.

Μετά τον Μαρξ, η ιστορία των ανθρώπινων ομάδων αποκόπηκε εξίσου από τη βραδύνοια της Θείας Πρόνοιας όσο και από την πανίσχυρη , αποπνικτική αδράνεια της ατομικής ιδιοκτησίας, της οικογένειας και του Κράτους. Αφέθηκε στην ελεύθερη κίνηση των αντιφάσεων μέσα στις οποίες ένα ισότιμο μέλλον ίσως γραφτεί- ακόμα κι αν αυτό έγινε επίπονα και χωρίς βεβαιότητα. Μετά τον Φρόιντ, έγινε κατανοητό ότι δεν υπάρχει ψυχή , της οποίας η διαπαιδαγώγηση θα είναι πάντα ηθικιστική, ενάντια στις  πρωτογενείς επιθυμίες που από την παιδική ηλικία προοιωνίζουν όσα πρόκειται να έρθουν. Αντιθέτως, είναι στον πυρήνα αυτών των επιθυμιών , πιο συγκεκριμένα των σεξουαλικών επιθυμιών εκεί που η πιθανή ελευθερία του υποκειμένου διακυβεύεται – η ελευθερία του υποκειμένου στο βαθμό που αυτό θα πέσει θύμα της γλώσσας, εκεί όπου συνοψίζεται η  συμβολική τάξη.

Για πολύ καιρό , όλων των ειδών οι συντηρητικές δυνάμεις επιτίθονταν σε αυτούς τους  τρείς σπουδαίους μηχανισμούς. Ήταν απλά αναμενόμενο. Είναι γνωστό ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμα και σήμερα , τα εκπαιδευτικά ιδρύματα είναι συχνά αναγκασμένα να αντιπαραβάλλουν τις βιβλικές διδαχές της Δημιουργίας στην εξέλιξη υπό τη Δαρβινική σκοπιά. Η ιστορία του αντικομμουνισμού πρακτικά αλληλοεπικαλύπτεται με αυτήν της κυρίαρχης ιδεολογίας σε όλες τις μεγάλες χώρες όπου ο καπιταλο-κοινοβουλευτισμός βασιλεύει κάτω απ’ το περιτύλιγμα της «δημοκρατίας». Ο κανονιστικός θετικισμός της Ψυχιατρικής , ο οποίος εντοπίζει παντού παρεκκλίσεις και ανωμαλίες, οι οποίες πρέπει να αντιμετωπιστούν με βάρβαρο τρόπο μέσω της χημικής ωμότητας, απεγνωσμένα προσπαθεί να «αποδείξει» ότι η ψυχανάλυση είναι μια απάτη.

Παρ’ όλα αυτά,  για πολύ καιρό , ειδικά στη Γαλλία, η τεράστια χειραφετητική επίδραση  στη σκέψη και την πράξη που είχαν ο Μαρξ, ο Δαρβίνος και ο Φρόιντ, ήταν αυτή που επικρατούσε, φυσικά εν μέσω άγριων αντιπαραθέσεων, επώδυνων αναθεωρήσεων και δημιουργικών κριτικών . Η κίνηση αυτών των μηχανισμών κυριαρχούσε στη διανοητική αρένα. Ο συντηρητισμός βρισκόταν σε αμυντική θέση.

Μετά την τεράστια διαδικασία κανονικοποίησης σε παγκόσμια κλίμακα η οποία ξεκίνησε στη δεκαετία του ’80 , κάθε είδους χειραφετητική ή έστω απλώς κριτική σκέψη κατέστη «ενοχλητική».  Συνεπώς, έχουμε δει τις συνεχείς απόπειρες να εξαφανιστεί κάθε ίχνος των ιδιοφυών αυτών μηχανισμών, που έχουν στιγματιστεί ως «ιδεολογίες», παρά το γεγονός ότι στην πραγματικότητα είναι η ορθολογική κριτική στην ιδεολογική σκλαβιά.  Η Γαλλία, η «χώρα -πρότυπο της ταξικής πάλης» σύμφωνα με το Μαρξ, υπέστη τη δράση μικρών ομάδων επαναστατών της « κόκκινης δεκαετίας»(1965-1975) που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή αυτής της αντίδρασης. Έχουμε γίνει μάρτυρες της εξάπλωσης των μαύρων βίβλων του κομμουνισμού, της ψυχανάλυσης, της προοδευτικότητας, και κάθε εγχειρήματος που δεν επιβεβαιώνει τη σύγχρονη ηλιθιότητα: κατανάλωσε, δούλεψε, ψήφισε και βούλωσέ το.

Μεταξύ αυτών των προσπαθειών, οι οποίες με πρόφαση τη «νεωτερικότητα», ανακυκλώνουν απαρχαιωμένα φιλελεύθερα σκουπίδια από το 1820, οι λιγότερο μισητές δεν είναι εκείνες που προέρχονται από έναν υλισμό της απόλαυσης, που επιχείρησαν να παίξουν το ρόλο κάποιου είδους φύλακα ,ιδιαίτερα απέναντι στην  ψυχανάλυση. Μακριά από κάθε είδος  χειραφέτησης , η επιταγή «Απόλαυσε!» είναι αυτή με την οποία οι αποκαλούμενες Δυτικές κοινωνίες, μας διατάσσουν να υπακούσουμε. Και αυτό με σκοπό να εμποδίσουμε τους εαυτούς μας απ’ την οργάνωση αυτού που εν τέλει έχει σημασία: τη διαδικασία μέσω της οποίας οι αλήθειες τις οποίες οι εκπληκτικοί αυτοί μηχανισμοί σκέψης προστάτευαν, απελευθερώνονται.

Συνεπώς, θα μπορούσαμε να αναφερθούμε με τη φράση  «σύγχρονος σκοταδισμός» σε όλες τις μορφές   υπονόμευσης και εξάλειψης της ωφέλιμης για ολόκληρο το ανθρώπινο είδος δύναμης που περιέχεται στο Δαρβίνο, το Μαρξ και το Φρόιντ.

Share on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+